پنج شنبه 09 مرداد 1399
مدیر سایت
گام‌های پنج‌گانه کاهش تعهدات هسته‌ای جمهوری اسلامی ایران نیز نتوانست اهرم فشار تأثیرگذاری باشد برای آنکه سه کشور اروپایی خود را ملزم به اجرای تعهدات برجامی بدانند و دست‌کم از نقض مکرر برجام دست بردارند تا جایی که امروز بعد از گذشت نزدیک هشت ماه از آخرین گام ایران رفتار و رویکرد فرانسه، انگلیس و آلمان بر همان پاشنه عداوت و دشمنی می‌چرخد.

گروه تحلیل واکاوی، سعید همتی: علاوه بر آن سه کشور اروپایی در کنار مسئول سیاست خارجه همچنان اصرار دارند سیاست‌های ضدایرانی دولت ایالات متحده در عرصه بین‌المللی را همراهی و حمایت همه‌جانبه کنند، به طوری که نه تنها اروپایی‌ها از روز آغاز اجرای برجام بلکه طی هشت ماه بعد از برداشته شدن گام نهایی جمهوری اسلامی ایران در زمینه کاهش تعهدات هسته‌ای همانند مقامات ارشد کاخ سفید، برداشتن گام‌های پنج‌گانه را نقض برجام معرفی می‌کنند و حتی در سطحی بالاتر، ایران را ناقض قطعنامه ۲۲۳۱ می‌دانند.


به گزارش جوان، این ادعا‌ها در حالی مطرح می‌شود که جمهوری اسلامی ایران اگر چه پنج گام در جهت کاهش تعهدات هسته‌ای خود برداشته است، اما تعهدات اولویت‌دار فراوانی نظیر بازرسی شبانه‌روزی از تمام فعالیت‌های خود توسط آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را همچنان بدون کم و کاست انجام داده و هیچ‌گاه تحرکی در زمینه بازفعالیت مجدد رآکتور آب سنگین اراک نداشته است و خود را همچنان مکلف و موظف به اجرای سایر تعهدات حیاتی خود همانند گذشته می‌داند.

اجرای تعهدات بی‌کم و کاست خواست اروپای ناقض برجام است!

اگر چه رویه مورد اشاره دولت در اجرای تعهدات اصلی و اولویت‌دار برای دلگرم نگه داشتن اروپا و حتی امریکایی‌ها با انتقادات فراوان در داخل کشور همراه شده، اما جالب است که اروپایی‌ها این سطح از کاهش تعهدات را که از نظر اولویت و درجه اهمیت، در مقابل سایر تعهدات اولویت‌دار ناچیز است نیز برنمی‌تابند و خواهان اجرای بی‌کم و کاست تعهدات در تمام سطوح و زمینه‌ها هستند و بار‌ها واکنش‌های تندی نسبت به تغییر رفتار کمرنگ طرف ایرانی داشته‌اند تا جایی که جوزف بورل رئیس سیاست خارجی اتحادیه اروپا بعد از برداشته شدن گام پنجم کاهش سطح تعهدات توسط ایران در یک پیام توئیتری از گام پنجم برجامی ایران در خصوص کاهش تعهداتش ذیل برجام ابراز تأسف می‌کند آن هم در حالی که ایران در بیانیه خود تصریح کرده بود «با هیچ محدودیتی در حوزه عملیاتی (شامل ظرفیت غنی‌سازی، درصد غنی‌سازی، میزان مواد غنی شده و تحقیق و توسعه) مواجه نیست».

بورل در پیام توئیتری خود تصریح کرد: «اجرای کامل توافق هسته‌ای توسط تمامی طرفین در حال حاضر برای ثبات منطقه‌ای و امنیت جهانی مهم‌تر از هر زمان دیگری است.» سایر مقامات اروپایی نیز همانند بورل واکنش بسیار تندی نسبت به کاهش سطح تعهدات توسط کشورمان داشتند، به عنوان نمونه هایکو ماس وزیر امور خارجه آلمان بعد از دیدار با وزرای خارجه فرانسه و انگلیس درباره برجام گفتگو و دیدار می‌کند و با اشاره به گام‌های برجامی ایران در کاهش تعهداتش ذیل این توافق هسته‌ای گفت: «ایران از توافق هسته‌ای عقب‌نشینی کرده است. این اوضاع را بسیار دشوارتر می‌کند. هیچ‌کس نمی‌خواهد که ایران به سلاح‌های هسته‌ای دست یابد. ما با فرانسه و انگلیس در خصوص چگونگی واکنش به این اوضاع همکاری می‌کنیم.»

ماس ادامه داد که اقدام ایران در کنار گذاشتن محدودیت غنی‌سازی اورانیوم احتمالاً اولین گام به سوی پایان برجام است.

از آن روز تاکنون اروپایی‌ها همانند گذشته اقدامی جهت نجات برجام صورت نداده و تنها به اظهارات تند ضدایرانی متمرکز شده‌اند و حتی راه‌اندازی اینستکس را که با ذوق‌زدگی طیفی از غرب‌زده‌های داخل کشور همراه شد نیز در حد همان یکی دو تراکنش نگه داشته‌اند.

بازی اروپایی‌ها با کلیدواژه‌ای به نام «اینستکس»

از روز خروج دولت امریکا از برجام در اواسط اردیبهشت ماه سال ۱۳۹۷ سه کشور اروپایی برای ممانعت از اقدامات حقوقی ایران برای تعلیق اجرای برجام و باقی ماندن ایران جهت انجام مذاکرات غیرهسته‌ای، با جملات کلی و ناظر بر آینده به طرف ایرانی این تعهد شفاهی را دادند که مجموعه اقداماتی را برای زنده نگه داشتن برجام و منتفع شدن ایران از نتایج برجام صورت خواهند داد، به عنوان نمونه، آذر ماه سال گذشته بود که وزارت خارجه فنلاند با صدور بیانیه‌ای اعلام کرد این کشور به همراه دانمارک، بلژیک، هلند، نروژ و سوئد قرار است به ساز و کار مالی اتحادیه اروپا با ایران یا همان «اینستکس» بپیوندند.

شش کشور اروپایی فنلاند، سوئد، نروژ، دانمارک، بلژیک و هلند در حالی آمادگی خود را برای پیوستن به این سازوکار اعلام کرده‌اند که هفتم تیر ماه سال گذشته نیز تعدادی از کشور‌های حاضر در این فهرست آمادگی خود را برای الحاق به اینستکس اعلام کرده بودند. اتریش، بلژیک، فنلاند، هلند، اسلوونی، اسپانیا و سوئد هفت کشوری بودند که هفتم تیر ماه و پیش از برگزاری نشست کمیسیون مشترک برجام در وین در بیانیه‌ای اعلام کردند: «با آگاهی از اینکه اجرای بخش‌های اقتصادی برجام با مشکلاتی روبه‌رو شده است، ما با فرانسه، آلمان و انگلیس و دیگر سازمان‌ها و کمیسیون اروپایی برای ایجاد کانالی که تبادلات مالی با ایران را تسهیل کند، همکاری خواهیم کرد.»

خروجی ماه‌ها نقض تعهد برجامی توسط اروپایی‌ها آن شد که بعد از گذشت نزدیک شش ماه از زمان خروج امریکا از برجام، اروپایی‌ها کلیدواژه جدیدی را به نام کانال مالی اینستکس تولید کردند؛ واژه‌ای که امروز بعد از گذشت ۲۵ ماه از خروج امریکا از برجام کماکان کاربرد فریب طرف ایرانی را برای اروپایی‌ها دارد، به طوری که هفته گذشته نیز برخی مقامات اروپایی بار دیگر از تراکنش احتمالی توسط این کانال برای کمک به رونق تجاری و اقتصادی در ایران! سخن به میان آوردند.

همانطور که اشاره شد بازی با این کلیدواژه طی ماه‌های گذشته بار‌ها توسط اروپایی‌ها صورت گرفت و به نظر می‌رسد دست‌کم چند هفته بعد از برگزاری انتخابات ریاست جمهوری امریکا نیز ادامه خواهد داشت چراکه هدف اصلی از چنین عملیات روانی، امیدوار نگه داشتن ایران به برجام تا بعد از انتخابات ریاست جمهوری امریکاست.

کاهش تعهدات؛ عامل خرابکاری در تأسیسات هسته‌ای ایران!

اندیشکده شورای آتلانتیک طی مقاله‌ای با اشاره به گام‌های کاهش تعهدات ایران از یک‌سو و اقدام‌های خرابکارانه‌ای مانند انفجار در تأسیسات هسته‌ای نطنز از سوی دیگر، این گزاره را مطرح کرده که به نظر می‌رسد ظرفیت برجام برای جلوگیری از توسعه برنامه هسته‌ای ایران به پایان رسیده است.

در این یادداشت می‌خوانیم که امریکا و رژیم صهیونیستی محق بوده‌اند اقدام به خرابکاری در تأسیسات هسته‌ای کشورمان کنند چراکه تکمیل گام‌های کاهش تعهدات برجامی از سوی ایران سبب خواهد شد «زمان گریز» دستیابی ایران به تسلیحات هسته‌ای به چهار ماه کاهش یابد، بنابراین طبیعی است که رژیم صهیونیستی و امریکا به هر تلاشی برای اخلال در این روند دست خواهند زد. به گزارش اندیشکده تبیین در ادامه این یادداشت آمده است: دولت ترامپ گمان می‌کرد با فشار روزافزون اقتصادی نه تن‌ها ایران را وادار به پذیرش محدودیت‌های بیشتری در برنامه هسته‌ای خواهد کرد بلکه در دیگر موضوعات اختلاف‌برانگیز نیز شاهد عقب‌نشینی ایران خواهد بود ولی امتناع ایران از مذاکره تحت فشار باعث شده راهی جز گسترش فشار‌ها از ابعاد اقتصادی و دیپلماتیک به ابعاد نظامی و امنیتی برای امریکا باقی نماند. فرضیه یادداشت در خصوص چگونگی انفجار نطنز، بمبگذاری عوامل رژیم صهیونیستی است. همان‌گونه که بنا به ادعای نویسنده پیش از این نیز عوامل امنیتی این رژیم با نفوذ به داخل کشور اسنادی از برنامه هسته‌ای را به سرقت بردند یا در ترور دانشمندان هسته‌ای نقش داشتند.